text1

سه شنبه, 01 تیر 1400-

شرایط ازدواج مجدد زوج

سایت حقوقیدیده بان هشتم : بحث چندهمسري يا اختيار همسران متعدد در رژيم حقوقي خانواده و مقررات موضوعه ما فاقد سرفصل و عنوان مشخص است. حتي قانون حمايت خانواده مصوب ١٣٩١ نیز به‌رغم انتظار، هيچ نصي درباره تجديد فراش، آثار حقوقي و تكاليف  زوج در قبال همسران و حقوق زوجه در اين خصوص، وضع نکرده است.

دكتر سیدعباس موسوی، رییس شعبه ٥٩ دادگاه تجدیدنظر استان تهران و مدرس دانشگاه با بیان این مطلب در خصوص ازدواج مجدد زوج اظهار کرد: مسایل مربوط به جواز اين امر، آثار قانوني مترتب بر آن، تكاليف هر يک از زوجين متعاقب اختيار همسر ديگر نسبت به او و همسر سابق و .... از حكم برخي مواد و وحدت ملاک و نتايج آنها به دست مي‌آيد.
وی افزود: به‌طور كلي سيستم‌هاي حقوقي برخورد متفاوتي با اين امر دارند. برخي كشورها نظير ايالات متحده آمريكا با تعدد همسر مخالفت کرده و در برخي آيين‌ها مثل آيين زرتشت برابر ماده ١٦ آيين‌نامه احوال شخصيه زرتشتيان ايران، انتخاب زوجه متعدد ممنوع شد.

 منع مطلق و نسبی در نکاح
رییس شعبه ٥٩ دادگاه تجدیدنظر استان تهران ادامه داد: در سيستم حقوقي ما منبعث از شريعت اسلامي، اختيار شوهر متعدد مطلقا ممنوع است اما اختيار زوجه متعدد در نكاح دایم تا ٤ نفر و نكاح منقطع بدون محدوديت با رعايت شرايط عقد مزبور ميسور است.
وی اضافه کرد: در اصل نكاح به‌طور كلي ما با دو نوع ممنوعيت مطلق و نسبي مواجه هستیم؛ در نوع منع مطلق، فرضا جمع دو خواهر براي نكاح ولو به عقد منقطع (ماده ١٠٤٨ قانون مدني)، نكاح با اقارب نسبي (ماده ١٠٤٥ قانون مدنی) و نكاح با زني كه نسبت به پدر، برادر يا همسر وي عمل شنيع از سوي مرد صورت گرفته به‌نحو مطلق ممنوع است، اين منع مربوط به نظم عمومي و از شقوق قواعد آمره است و با توافق و تراضي مخدوش نمي‌شود.
موسوی اضافه کرد: در منع نسبي نيز فرضا ازدواج كاركنان وزارت امور خارجه با اتباع خارجه وفق ماده‌واحده قانون منع ازدواج كارمندان وزارت امور خارجه با اتباع خارجه و ماده ١٠٦١ قانون مدنی، اختيار دختر برادر زن يا دختر خواهر زن بدون اجازه خود زن (ماده ١٠٤٩ قانون مدنی)، نكاح با دختر غيربالغ بدون رعايت مصلحت او و اجازه ولي و نكاح با دختر بالغ بدون اجازه پدر يا جد پدری يا تحصيل حكم دادگاه خانواده (ماده ١٠٤٣ قانون مدنی) ممنوع بوده اما با حصول شرطی كه مرقوم شد، امكان نكاح ميسر است.
وی در ادامه گفت: در باب ازدواج مجدد مرد با همسر دوم، باید گفت که علي‌الاصول ازدواج مجدد ممنوع است؛ اگر چه متاسفانه دامنه ازدواج مجدد و توسل به قانون و شروط جواز و سوءاستفاده از تمكين زن كه بيش از مرد در پي تحكيم مناسبات خانوادگي و حفظ حرمت خود است، به‌قدري فراوان شده كه در عمل استثنا، اصل را در سايه انداخته است.

  شرایط ویژه ازدواج مجدد
این مدرس دانشگاه با بیان اینکه براي ازدواج دوم شرايط ويژه و محدودي وجود دارد، گفت: یکی از مهمترین این شرایط، عدم تمكين همسر است. مطابق ماده ١١٠٨ قانون مدنی، هر گاه زن بدون مانع مشروع از اداي وظایف زوجيت امتناع كند، مستحق نفقه نخواهد بود .وظايف مستوجب نتيجه مذكور، عدم زندگي با شوهر (تمكين عام) يا عدم برقراري رابطه زناشويي با وي (تمكين خاص) است. برخي اساتيد عدم همكاري در اداره خانواده را هم مصداق ماده مزبور مي‌دانند. (دكتر ناصر كاتوزيان، حقوق خانواده، جلد ١ ش ١٠٧)
وی با بیان اینکه نتيجه و ضمانت اجراي این موضوع، تلقي ناشزه بودن زوجه، سقوط نفقه و حتي امكان ازدواج مجدد مرد با تحصيل اجازه دادگاه خانواده است، عنوان کرد: اين امر در وضع فعلي كه زوجين برابر بند ١٢ سند نكاحيه بر آن اشتراط مي‌كنند، مبتني بر اصل لزوم توافقات خصوصي است.
موسوی تاکید کرد: البته در بحث تمكين، رعايت مصالح زن و انتخاب منزل مناسب مثلا عدم انتخاب منزلي كه خانواده و فاميل زن هم در آنجا سكونت دارند (دكتر جعفري لنگرودي، حقوق خانواده، ش ٢١٩) قابل توجه است.
وی با بیان اینکه اين حق براي زن نیز مطرح است، اظهار کرد: استنكاف شوهر از تاديه نفقه يا عجز از تامين آن و عدم امكان اجبار او، اختيار مراجعه به دادگاه و تحصيل حكم طلاق و ازدواج بعدي به زن را موجب مي‌شود. در باب لزوم مراجعه به دادگاه خانواده و تحصيل حكم الزام به تاديه نفقه نیز آراي حقوقدانان متفاوت است. نظر دكتر كاتوزيان ضرورت اين امر است (همان منبع و نيز قانون مدني در نظم حقوقي كنوني شرح ذيل ماده ١١٢٩ قانون مدنی) و نظر دكتر لنگرودي عدم نياز به مراجعه به دادگاه خانواده است. (همان منبع ش ٢٦٠)
رییس شعبه ٥٩ دادگاه تجدیدنظر استان تهران یادآور شد: لازم به ذكر است كه ازدواج مجدد مرد ولو با شرايط مذكور و تحصيل جواز دادگاه، اختيار تحصيل حكم طلاق را به زن مي‌دهد ( رويه قضايي و نظر فقهاي متعدد از جمله امام خميني)

  شرايط اضطراري و نياز زوج به اختيار همسر ديگر
وی در خصوص شرايط اضطراري و نياز زوج به اختيار همسر ديگر بیان کرد: به عنوان مثال، ناتواني زن در اداي وظايف زناشويي، بيماري مستمر زن و عدم دسترسي به زن (مسافرت مكرر يا دور از دسترس بودن زن) از جمله شرایط اضطراری است که زوج به اختیار همسری دیگر نیاز دارد که این شرایط همچون عسر و حرج زن شرايط غير قابل تحمل براي مرد به‌وجود مي آورد.
موسوی تاکید کرد: راست است كه دوام زوجيت و تشیيد زوجين در استمرار اين پيوند مقدس مهم و ضروري است اما نادرست است كه با وجود نياز حفظ هنجارهاي جامعه و عدم امكان تامين حوایج و نيازهاي مرتبط با اين پيكان، چنين اجازه‌اي صادر نشود.
به گفته وی، بناي عقلا و منطق حقوقي به كمک قانونگذار و رويه قضايي آمده است تا در وضع ناگوار و اضطراري، كه البته لازم است مصاديق آن محدود و به نفع زن تفسير شود، چنين اجازه‌اي صادر شود.

  تكاليف مرد در صورت ازدواج مجدد
این مدرس دانشگاه ادامه داد: در فرض پايداري رابطه اول زناشويي مرد تمام تكاليف قانوني نسبت به همسر سابق را كماكان بر عهده دارد و اجازه تبعيض و نگاه نابرابر را حتي با تشبث به هزينه نامتعادل چند زندگي ندارد.
وی افزود: اساسا دادگاه‌ها در اعطاي چنين تجويدي به وضع مادي، اجتماعي و روحي مرد متقاضي بايد توجه كنند. فرضا يك كارگر ساختماني متفاوت با فرد ديگری است که واجد شغل، موقعيت اجتماعي و درآمد مكفي است. اگرچه صرف اين شرايط هم اجازه ازدواج دوباره را به مرد نمي‌دهد.
موسوی با بیان اینکه در باب حقوق همسران و تكاليف مرد، اشاره به دو آيه شريفه قرآن كريم مفيد است، اضافه کرد: خداوند در آيه ٣ سوره نساء مي‌فرمايد :«وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ مَثْنَى وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ذَلِكَ أَدْنَى أَلَّا تَعُولُوا» رعايت عدالت و مساوات نسبت به همسران ضروري است البته از منظر فقها عدالت مورد نظر عدالت ظاهري است، چرا که عدالت واقعي با توجه به كشش عاطفي و رغبت دروني متعذر و غير قابل استناد است.
وی با اشاره به آيه ١٢٩ سوره مباركه نساء خاطرنشان کرد: «وَلَنْ تَسْتَطِيعُوا أَنْ تَعْدِلُوا بَيْنَ النِّسَاءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ فَلَا تَمِيلُوا كُلَّ الْمَيْلِ فَتَذَرُوهَا كَالْمُعَلَّقَةِ وَإِنْ تُصْلِحُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا» به‌طور كلي تمام مسئوليت‌ها و وظايف قانوني نسبت به زن با فرض ازدواج مجدد برقرار بوده و اين امر هيچ لطمه‌اي به حقوق زن از باب ميزان نفقه، بهره‌مندي از نگاه و پوشش متعارف مرد، مهريه، نحله، اجرت‌المثل و تكاليف اخلاقي مقتضي اين پيكان وارد نمي‌سازد .
روزنامه حمایت
منتشر شده در یکشنبه, 27 فروردين 1396 09:10

 

 apple1  android1  tel11  insta1

گیف جدید دیده بان

ارز - طلا - سکه قیمت ( تومان )
دلار 24,279
یورو 28,306
پوند 34,165
یوان چین 3,770
دینار عراق 206
دینار کویت 81,990
درهم 6,617
لیر 2,790
سکه بهار آزادی 10,298,000
سکه امامی 10,418,000
نیم سکه 5,680,000
ربع سکه 3,660,000
سکه 1 گرمی 2,305,000
طلای 24 عیار 1,392,900
طلای 18 عیار 1,044,700
طلا مثقالی 4,519,000
طلا اونس 178
بیت کوین 827,907,345
اتریوم 46,300,053
مابقی ارزها
دلار کانادا 19,775
دلار استرالیا 18,510
دلار نیوزلند 17,560
دلار سنگاپور 18,200
دلار هنگ کنگ 5,990
ریال عربستان 7,281
ریال قطر 6,820
ریال عمان 63,610
فرانک سوییس 26,900
کرون سوئد 2,940
کرون دانمارک 4,300
کرون نروژ 2,880
دینار بحرین 64,640
لیر سوریه 67
روپیه هند 370
روپیه پاکستان 178
منات آذربایجان 0
درام ارمنستان 50
لاری گرجستان 7,750
رینگیت مالزی 3,230
بات تایلند 800
افغانی 338

Copyright 2019 All Rights Reserved

طراحی سایت توسط نونگار پردازش